ROMATOİD ARTRİT



ÖZET

Romatoid artrit hastalığının en sık görülen formu iltihaplı romatizmadır. Bu hastalıkta, bağışıklık sisteminin işleyişinde bir değişiklik vardır. Vücut, eklemlerin kendilerine ve onları yok eden farklı dokulara saldıran antikorlar üretir. Bu yüzden otoimmün hastalıklar olarak adlandırılır. Kadınları erkeklerden daha fazla etkiler.
Romatoid artritin nedenleri açık değildir. Ancak genetik faktörler ve bağışıklık sisteminin değişimi arasında bir ilişki vardır. Tipik semptomlar gece ağrısı ve eklemlerdeki sertliklerdir. Genellikle iki taraflı ve simetriktir. Zamanla ve etkili tedavi olmadan eklem deformasyonu meydana gelebilir.
Romatoid artrit tanısı; fiziksel muayeneyi, analitik parametreleri, el ve ayakların x ışınları üzerindeki bulguları içeren tanı kriterlerine uygunluğuna dayanır. Olası komplikasyonları önlemek veya geciktirmek için belirli ve etkili bir tedaviye erken başlamak önemlidir.

TANIM

Romatizma kavramı altında bir dizi farklı romatizmal hastalık gruplandırılır. Romatoid artrit olarak da adlandırılan, kronik poliartrit ya da sadece iltihaplı romatizmal hastalıkların en yaygın şeklidir. Bağışıklık sistemi; vücudun kendisinin savunması için eklemlere ve farklı dokulara yanlışlıkla saldırır ve onları yok eder. Romatoid artrit çoğunlukla eklemlere ve daha nadiren de göz ve deri gibi iç organlara saldırır.
Enflamatuar hastalık olarak en yaygın olan iltihaplı romatizma, Avrupa'da yılda 100.000 kişi başına 20-300 vaka arasındadır. Yüzde olarak %0.3 ile %1 arasındadır. Hastalık, kadınlarda erkeklere göre iki katına çıkar. Romatoid artrit her yaşta ortaya çıkabilir, bu nedenle yaşlı insanların tipik bir hastalığı değildir. Hastalık genellikle 35 ila 45 yaş arasında, aynı zamanda 60 yaşında veya daha fazla yaşı olanlarda görülür.

NEDENLERİ

Romatoid artritin nedenleri hala kesin olarak bilinmemektedir. Muhtemelen bağışıklık sistemi hücrelerinin vücuda salgıladığı otoimmün bir süreçtir. Yıkıcı inflamatuar reaksiyona katılan farklı dokular vardır. Romatoid artritte genetik katkının %60 olduğu tahmin edilmektedir.

TEŞHİS

İltihaplı romatizmayı teşhis etmek için seçenekler ve bunun sonuçları önemlidir. Hissettiklerimiz ve raporlamalar arasında farklar olabilir. Fiziksel muayene, laboratuvar sonuçları ve radyolojik muayene önemlidir.
Tipik kan değerleri değişimleri, laboratuvar testleri, juxtaartiküler osteoporoz incelemesi, erozyonlar gibi geç kalınmış ciddi atloaxoid subluksasyon yani servikal omurganın kafatasındaki eklemde yer değiştirmesi gibi gözlemlemeler önemlidir.
Ellerin ve ayakların röntgenleri, erken tipik değişiklikleri tanımlamak için çok uygundur.

SEMPTOMLAR

Artiküler ağrılar olarak hissedilen romatoid artritin semptomları şu şekildedir:

  • Eklemlerin sabah sertliği 15 dakikadan fazladır.
  • İltihaplı eklemler, tipik olarak metakarpofalangeal eklemler ve proksimal interfalangeal eklemlerdir.
  • Yorgunluk ve bitkinlikle birlikte genel rahatsızlık hissi vardır.
  • İlk aşamada bir kaç eklem etkilenmiş olsa da poliamrit denilen yani çok sayıda küçük ve büyük vücut eklemlerinin iltihabı gelişir.
  • İltihaplar genellikle el ve ayak eklemlerini etkiler. İstisnai olarak boyun eklemlerini de etkiler.

Hastalığın sonraki evriminde tipik eklem deformiteleri gelişebilir:

  • Burst ulnar deviation: Parmaklar içe doğru sapar. Ulna, önkolun iki kemiğinden biridir ve küçük parmağın uzantısında bulunur.
  • Kuğu boynu deformitesi: Parmakların deformitesi; aşağıya doğru eğilir.
  • Düğme iliği deformitesi: Proksimal interfalangeal eklemlerin eklemleri yukarı doğru bükülür.
  • Romatoid nodüller: Eklemlerin ekstansör taraflarında ve bazı tendonların yüzeyinde büyüyen elastik nodüller bulunur.

Fakat sadece eklemleri etkilemez, aynı zamanda diğer organları da etkileyebilir:

  • Akciğerler: Akciğerlerin (pulmoner fibrozis) veya plöritin bağ dokusu artmıştır.
  • Kalp: Perikardit.
  • Gözler: Oküler duvarın farklı katmanlarının iltihaplanması (sklerit ve episklerit).
  • Cilt: Romatizmal nodüller ile birlikte ayakların arkasında kısmen büyük cilt defekti olan küçük damarların (vaskülit) iltihaplanması.
  • Tükrük ve lakrimal bezler: Kuru ağız ve gözlerle, kronik iltihaplanma (sjögren sendromu)

TEDAVİ

DİYET

Artrit, eklemlerin ve periartiküler dokuların işlevlerinin iltihaplı bozuklukları olan bir hastalıktır. Buna göre sağlıklı beslenme ve uygun bir diyet, tedaviye destek için önemlidir.

  • Yüksek seviyede C vitamini içeren ve antioksidan özellikte olan sebze ve meyveler; turunçgiller, biber, çiğ patates suyu, havuç, pancar, salatalık, soğan, elma
  • Taze sebze veya meyve salataları
  • Kızılcık meyvesi
  • Taze sıkılmış sebze veya meyve suları; elma suyu, havuç suyu, kereviz suyu
  • Zengin kalsiyum içeren laktik asitli besinler
  • Yüksek miktarda omega 3 içeren balık yağları
  • Yağ asitleri bakımından bazı balıklar; alabalık, uskumru, somon
  • Bitkisel protein için mercimek ve karabuğday lapası
  • Tavuk, hindi, tavşan eti ve haşlanmış tavuk yumurtası

ZARARLI BESİNLER

Bu besinleri sınırlandırın veya hiç tüketmeyin.

  • Baklagiller
  • Sebzeler; ıspanak, kuzukulağı, turp
  • Et ve et ürünleri; sığır eti, kuzu eti, ızgara etler, sosis, füme et, sakatatlar, et suyu
  • Yüksek derecede karbonhidrat ve yağ içeren besinler
  • Tuz, şeker, alkol, çay
  • Baharat ve baharatlı gıdalar
  • Konserve gıda, hardal, hamur işi, turşu
  • Yüksek kafein içeren kahveler

Bize Ulaşın !

Sorularınız için bize ulaşın.